Migrant

Het is wellicht mijn eigen migrantenachtergrond waar door ik me de afgelopen week zo gestoord heb aan de manier waarop er over migratie is gesproken. De discussie concentreerde zich vooral op het asielrecht en de teneur was: niet belangrijk genoeg om er een probleem van te maken. Een discussie was het zelfs nauwelijks te noemen, eerder een communis opinio: we hebben wel wat belangrijkers aan ons hoofd. Zelfs GroenLinksstemmers schreven brieven aan Jesse Klaver met de strekking: ‘Wat je niet allemaal had kunnen doen voor het klimaat! Wat je niet had kunnen doen aan sociale ongelijkheid! En je geeft het allemaal op voor een paar vluchtelingen!’

Afgezien van de enorme naïviteit van die gedachtegang – alsof de VVD ineens de kolencentrales zou willen sluiten, de gaskraan in Groningen dichtdraaien en eens lekker zou gaan nivelleren als GroenLinks maar toegaf op migratie – stoort het me dat mensen relatieve luxeproblemen belangrijker vinden dan een kwestie van leven of dood. En ja, ik begrijp de consequenties van klimaatverandering. Ja, ik begrijp wat de gevolgen zijn van grote inkomens- en vermogensongelijkheid, zowel voor de minst bedeelde mensen zelf, als voor de samenleving als geheel. Maar aan beide zaken sterven op dit moment geen mensen bij bosjes tegelijk. Aan de belemmeringen van bewegingsvrijheid wel, of dat nu is omdat mensen niet weg kunnen komen van het geweld; of ze onderweg door misdadigers worden vermoord of hulpeloos aan hun lot overgelaten; of ze de dood vinden in illegale vervoermiddelen.

Niet alleen ben ik het kind van een migrant, ik heb ook meer dan tien jaar lesgegeven aan migranten in de taal-en schakeltrajecten van de Hogeschool van Amsterdam. Ruim duizend mensen die inmiddels onze ‘buitenlandse’ buren, collega’s, familieleden, vrienden en kennissen zijn, heb ik stuk voor stuk een jaar lang intensief Nederlands geleerd. En bij al deze mensen heb ik altijd het gevoel gehad dat ze hier mochten zijn, er net zo goed bij horen als jij en ik. Niet alleen de aardige, geïnteresseerde, beleefde en intelligente onder hen, maar ook de vervelende, bekrompen, onvriendelijke – die mensen maken tenslotte ook deel uit van een samenleving.

En dat is denk ik voor mij het cruciale, of zo je wilt gevoelige, punt: dat ik erbij hoor, dat wij erbij horen. De implicatie van de meeste standpunten over migratie, ook dat van GroenLinks, is dat er niet teveel migranten moeten komen. Alsof er iets verloren zou gaan in Nederland, alsof dit land slechter af zou zijn, als er ooit meer mensen zullen zijn met mijn voorouders, dan met louter opa’s en oma’s uit de Hollandse klei.

Natuurlijk, ik weet dat de meeste mensen het niet zo bedoelen, en ik weet ook dat met migratie zoals wij die hier tot nog toe kennen, heel wat problemen gepaard gaan – helaas wordt niet elke migrant zo uitgebreid wegwijs gemaakt in Nederland als mijn studenten.

Los van mijn eigen achtergrond, denk ik dat het tijd is om op een andere manier naar migratie te kijken. Soms denk ik dat we een soort foto-negatief van Geert Wilders nodig hebben: iemand die óók hardop zegt dat er veel mensen in beweging zijn en dat het er alleen maar méér worden, iemand die óók zegt dat daar allerhande problemen bij horen, maar iemand die heel andere, visionaire oplossingen voorstaat.

Mensen zijn als wind. Heb je een hogedrukgebied en een lagedrukgebied, dan stroomt de wind van het eerste naar het laatste. Heb je een arm en onveilig gebeid en een rijk en veilig gebied, dan stromen de mensen van het eerste naar het tweede. Dat zal, ondanks maatregelen als de Turkijedeal en het sluiten van de Balkanroute, eerder toenemen dan afnemen. De technologie staat niet stil, er zullen meer bootjes en andere vervoermiddelen bijkomen, er zullen meer en goedkopere mogelijkheden zijn om met het thuisfront te communiceren.

Angela Merkels ‘Wir schaffen das’ is een te simpele gedachte, je moet dan ook werkelijk iets ‘schaffen’ en niet achterover leunen en verwachten dat het vanzelf gaat.

Mark Ruttes versie, die van de Turkijedeal, is evenmin het antwoord. Dat is de kwestie negeren en proberen de stroom mensen terug te duwen, zoals we gaten in een lekkende oude badkuip proberen te stoppen. Maar als de kraan openblijft, stroomt het water hoe dan ook de vloer wel op.

De enigen die tot nu toe een werkende visie lijken te hebben op migratie, zijn mensenhandelaren. Dat moet toch beter kunnen.

 

4 gedachten over “Migrant

  1. Pierre Eijgelshoven

    Op een andere manier naar emigratie kijken. Daar is volgens mij literatuur over. Ik denk ook dat de vluchtelingen zullen blijven komen maar de inpassing in een andere maatschappij moet ook door die maatschappij gedragen worden en dan bedoel ik niet de politici maar, om die banale term te gebruiken, het gewone volk. En dat laatste kan eeuwen duren. Kijk naar de afro-Amerikanen in Amerika. Maar misschien is zoiets het enige haalbare in een wereld waar in elke mens toch wel iets van een xenofoob schuilt dat zich aandient als er moet worden ingeleverd. Maar waarschijnlijk geldt dit laatste ook voor de vluchteling.

    Like

    1. matthijseijgelshoven Berichtauteur

      Dat laatste geldt zeker ook voor de vluchteling, in elk geval in mijn ervaring. Vluchtelingen zijn natuurlijk gewoon mensen, en er zit van alles tussen, links, rechts, gelovig, atheïstisch, behulpzaam, egocentrisch, enz, enz. Wat die Afro-Amerikanen betreft: dat is natuurlijk wel een ander verhaal. Het probleem dat de maatschappij de inpassing van migranten moet dragen, is daar ‘opgelost’ door die hele bestaande maatschappij onder de voet te lopen. Native Americans zijn voor een groot deel uitgeroeid en verder in reservaten geplaatst. Afro-Amerikanen zijn niet vrijwillig gekomen, zij zijn tegen hun wil gehaald en als slaven gehouden. De Europese migranten die nu het grootste deel van de Amerikaanse bevolking uitmaken, zijn in dezelfde tijd gekomen, en een heleboel nog daarna trouwens.
      Het is dus niet zo dat de Euro-Amerikaanse bevolkingsgroep een maatschappij vormde waar de Afro-Amerikaanse bevolkingsgroep in moest worden ingepast.
      De overname van een heel continent door inwoners van een ander continent is wel een bijzonder migratieverhaal. Het enige andere voorbeeld dat me te binnen schiet is Australië.
      Wel grappig trouwens in dit verband dat ik degenen die zo bang zijn voor het verdwijnen van de Nederlandse identiteit of de Nederlandse cultuur, wat men ook onder die begrippen moge verstaan, nooit hoor zeggen dat alle witte Amerikanen terug moeten naar Europa…

      Like

  2. Maarten Blom

    Je vergelijking tussen mensen en wind zet me aan het denken. Ik kijk naar de graphic, die migratiestromen aangeeft – onder elke pijl vele levens. Inderdaad zijn er hogedrukgebieden, zoals Syrië. De nood is zo hoog dat iedere strategie van de korte termijn (van de mensenhandelaren en van de regio-opvang) aantrekkelijk lijkt.

    Maar gaat jouw betoog niet over de lange termijn? En dan valt mijn oog op de pijltjes uit Roemenië, ze wijzen naar Spanje en Italië. Is dat toeval? Of is er meer, en zijn mensen niet alleen wind, zoeken ze ook binding. Een taal die aanknopingspunten geeft, een gedeeld verleden.
    Het zijn maar twee pijltjes, maar misschien is hier een tegenkracht uit te destilleren, weg van de hekken en de ‘lekkende badkuip’ zoals jij het noemt.

    Zou er een manier zijn om aan die pijltjes te trekken? Op de lange termijn?

    Like

    1. matthijseijgelshoven Berichtauteur

      Ik hoop het wel, en denk het ook wel, dat we aan die pijltjes kunnen trekken zoals jij schrijft. En zeker zoeken mensen ook binding, in elk geval als ze die keuze hebben, dat kan zijn in taal, maar vaak ook in een gezamenlijke (koloniale) geschiedenis, of in aanwezigheid van familie, of van een gemeenschap uit het moederland.

      Eerlijk gezegd denk ik dat de enige weg voorwaarts uiteindelijk een vrij verkeer van personen is, maar ik realiseer me dat dat niet een-twee-drie gaat. Bovendien moet je ook echt investeren in mensen, of ze nu voor korte of lange tijd komen. En dat mensenhandelaren-model, zouden we toch moeten kunnen ‘kapen’? Mensen betalen nu heel veel geld, je zou dat ook legaal kunnen maken, bijvoorbeeld zoals bij studievisa, waar mensen zelf hun vervoer enzovoort betalen, maar ook een borg, waarmee een terugreis of doorreis kan worden bekostigd.

      Enfin, in elk geval denk ik dat we nu heel veel moeite doen om iets te proberen in te dammen of tegen te houden, wat niet echt tegen te houden is.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s